{"id":589,"date":"2025-07-18T06:16:52","date_gmt":"2025-07-18T06:16:52","guid":{"rendered":"https:\/\/mateuszryczek.pl\/?p=589"},"modified":"2025-07-18T06:16:53","modified_gmt":"2025-07-18T06:16:53","slug":"symetryzm-protekcjonalny-czyli-dobrze-chlopaki-robicie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mateuszryczek.pl\/?p=589","title":{"rendered":"Symetryzm protekcjonalny, czyli dobrze ch\u0142opaki robicie"},"content":{"rendered":"\n<p>Wszyscy mamy jakie\u015b wymagania. Wzgl\u0119dem siebie, wzgl\u0119dem innych, bliskich i dalszych, znajomych i nieznajomych, os\u00f3b publicznych i niepublicznych. Od stra\u017caka wymagamy, \u017ceby gasi\u0142 po\u017cary; od lekarza, \u017ceby leczy\u0142; od polityka, hmm\u2026 \u017ceby dba\u0142 o dobro wsp\u00f3lne &#8211; albo, coby tak podnio\u015ble nie by\u0142o, a wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie bardziej: \u017ceby dowozi\u0142. Oczekujemy, id\u0105c tym tropem j\u0119zykowym, trzymania standard\u00f3w &#8211; dobrych standard\u00f3w, dodajmy. W mediach, edukacji, \u017cyciu publicznym etc. I \u017ceby za to trzymanie standard\u00f3w brano odpowiedzialno\u015b\u0107. Odpowiedzialno\u015b\u0107 za wiedz\u0119 ucznia, zdrowie pacjenta, informowanie odbiorcy, bezpiecze\u0144stwo obywatela itepe itede. Jak wi\u0119c Pa\u0144stwo widz\u0105, oto pi\u0119kny \u015bwiat r\u00f3wnych wymaga\u0144, klarownych standard\u00f3w i jednoznacznej odpowiedzialno\u015bci. Idealny \u015bwiat teoretyczny w ka\u017cdym razie. Bo gdy przejdziemy do nieidealnego \u015bwiata praktycznego, oka\u017ce si\u0119, \u017ce wymagania s\u0105 wybi\u00f3rcze, standardy niejasne, odpowiedzialno\u015b\u0107 rozmyta\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>\u2026zw\u0142aszcza \u017ce symetry\u015bci nie \u015bpi\u0105. O porze ka\u017cdej, z noc\u0105 w\u0142\u0105cznie, swoj\u0105 narracj\u0119 symetrystyczn\u0105 s\u0105cz\u0105. \u017be r\u00f3wna odpowiedzialno\u015b\u0107 wszystkich stron sporu politycznego za polaryzacj\u0119, \u017ce \u017cadna partia nie jest idealna, \u017ce ka\u017cdy polityk ma jakie\u015b grzeszki, \u017ce wszyscy s\u0105 tacy sami, wszyscy siebie warci, bo skorumpowani i w og\u00f3le. \u017be\u2026 No \u017ce co jeszcze? No \u017ce duopol, \u017ce &#8211; raz jeszcze raz jeszcze &#8211; polaryzacja, \u017ce popis &#8211; i kiedy wreszcie upadnie i sobie g\u0142upi ryj rozwali, bo \u017ce pis peo jedno zuo, wiadomo. Stare, znamy.<\/p>\n\n\n\n<p>Ale jest i nowe. Bo symetry\u015bci dalej, z uporem maniaka &#8211; maniaka, kt\u00f3rego bezsenno\u015b\u0107 wyczerpuje w tempie wyk\u0142adniczym &#8211; zmru\u017cy\u0107 oka nawet na minut\u0119 nie zamierzaj\u0105. Panie, jak tu spa\u0107 &#8211; niemal s\u0142ysz\u0119, jak gor\u0105czkowo sapie niestrudzony tropiciel analogii &#8211; skoro tyle jeszcze do zestawienia, tyle do zr\u00f3wnania i z chirurgiczn\u0105 precyzj\u0105 laboratoryjnego obmierzenia i zwa\u017cenia. Wy\u015bpi\u0119 si\u0119 za wszystkie czasy, z popisowskimi w\u0142\u0105cznie, kiedy dokopi\u0119 si\u0119 do dna symetrycznej struktury &#8211; zdaje si\u0119 do s\u0142uszno\u015bci swojej nieust\u0119pliwej postawy nas symetrysta przekonywa\u0107. I siebie zreszt\u0105 te\u017c.<\/p>\n\n\n\n<p>I w\u0142a\u015bnie tu wchodzi to nowe. Bo dzi\u0119ki skutecznym technikom reglamentacji onirycznej symetryzm si\u0119 rozwija; wchodz\u0105 symetry\u015bci na nowe pola analityczne, poszerzaj\u0105 zakres dzia\u0142ania, si\u0119gaj\u0105 g\u0142\u0119biej. Otwieraj\u0105 przed nami nowe horyzonty. Ju\u017c nie li tylko partie polityczne s\u0105 symetryst\u00f3w przedmiotem badawczego przyk\u0142adania szkie\u0142ka. Nie, sk\u0105d\u017ce. W \u017cadnym wypadku nie wyczerpuj\u0105 przecie\u017c partie bezsennych symetrystycznych zasob\u00f3w ambicjonalnych. No i s\u0142usznie, co si\u0119 maj\u0105 ch\u0142opaki i dziewczyny poznawczo ogranicza\u0107. Teraz bior\u0105 si\u0119 symetry\u015bci za spo\u0142ecze\u0144stwo. Za klasy spo\u0142eczne, zbiorowe to\u017csamo\u015bci, ba &#8211; formacje kulturowe ca\u0142e. Za lud, elit\u0119, kultur\u0119 symboliczn\u0105 i co to tam jeszcze.<\/p>\n\n\n\n<p>Oto przyk\u0142ad najnowszy &#8211; czysty, podr\u0119cznikowy, symetryczny, a\u017c boli. Z jednej strony mamy wielkomiejsk\u0105 g\u0142\u00f3wnie elit\u0119, wyborc\u00f3w Platformy i Trzaskowskiego; przedstawicieli &#8211; po bourdia\u0144sku rzecz ujmuj\u0105c &#8211; klas hegemonicznych czyli; a tam &#8211; libk\u00f3w najzwyczajniejszych w \u015bwiecie po prostu. Kt\u00f3rzy zwyk\u0142ymi lud\u017ami oczywi\u015bcie gardz\u0105, prowincjonalnym ludem si\u0119 brzydz\u0105, patrze\u0107 na normals\u00f3w tak zwanych bez zadartych wysoko podbr\u00f3dk\u00f3w nie mog\u0105. I kt\u00f3rych ostentacyjne poczucie wy\u017cszo\u015bci wyra\u017ca libkowo-elyckie bredzenie o jakiej\u015b tam niby konieczno\u015bci ponownego przeliczenia g\u0142os\u00f3w. Bo si\u0119 wielkim ja\u015bnie panom metropolickim ubzdura\u0142o, \u017ce kto\u015b tam niby wybory w terenie fa\u0142szowa\u0142. Ta, akurat. Tu jaki\u015b niby Matecki, tam jaka\u015b niby nielegalna aplikacja, siam jakie\u015b komisje co to niby na masow\u0105 skal\u0119 celowo podmieni\u0142y kupki g\u0142os\u00f3w. Jakie\u015b histeryczne zawodzenie o zamachu na demokracj\u0119. Panikarskie b\u00f3le fantomowe po przegranej i nieumiej\u0119tno\u015b\u0107 zaakceptowania rzeczywisto\u015bci. Irracjonalne wizje pa\u0144stwa z dykty i z kartonu, co z panosz\u0105cymi si\u0119 pisowcami porz\u0105dku zrobi\u0107 jest niezdolne. Platformerski odpowiednik Witkowego trzeba zrobi\u0107 reasumpcj\u0119, bo przegramy, ot co. Gorzej, przecie to platfuski odpowiednik religii smole\u0144skiej. Taka sama sekta, kt\u00f3ra podwa\u017ca zaufanie do pa\u0144stwa. Taki sam mit, kt\u00f3ry b\u0119dzie rozsadza\u0107 spoisto\u015b\u0107 spo\u0142eczn\u0105. Taki sam fanatyzm, kt\u00f3ry b\u0119dzie sia\u0142 zam\u0119t, nienawi\u015b\u0107, konflikty mi\u0119dzyludzkie. Takie same mechanizmy. Taki sam brak dowod\u00f3w. Taka sama irracjonalno\u015b\u0107. Kt\u00f3r\u0105 podgrzewaj\u0105 t\u0142iterowi silnorazemici, z kap\u0142anem Giertychem na czele &#8211; odpowiednikiem smole\u0144skiego kap\u0142ana Macierewicza. Jak w mord\u0119 strzeli\u0142, pasuje idealnie.<\/p>\n\n\n\n<p>Z drugiej strony mamy zwyk\u0142y lud; uciemi\u0119\u017cony wielkoelickim bajaniem o odebranej &#8211; przez bezmy\u015blne ciemniackie hordy, a jak\u017ce &#8211; pot\u0119dze liberalnej. I kt\u00f3ry to lud, w strachu przed u\u015bmiechni\u0119tym terrorem Wolnej Polski chc\u0105cej zala\u0107 zdrow\u0105, homogeniczn\u0105 tkank\u0119 narodow\u0105 niepoliczalnymi masami migrant\u00f3w, odreagowa\u0107 jako\u015b musi. Te stresy, te obawy, te niepewno\u015bci. Wi\u0119c patriotyczny lud, s\u00f3l tej ziemi, wsiada w passaty i rusza na granic\u0119 polsko-niemieck\u0105 zrobi\u0107 porz\u0105dek. Kto\u015b w ko\u0144cu musi. Wzi\u0105\u0107 sprawy we w\u0142asne r\u0119ce, w sensie. Bo pa\u0144stwo zawiod\u0142o, nie reaguje, oci\u0105ga si\u0119 ile wlezie. Tu nam Niemcy zwo\u017c\u0105 obcych &#8211; B\u00f3g jeden wie na jak\u0105 skal\u0119. Kto by si\u0119 nie ba\u0142? No wiadomo, wielkomiejscy bynajmniej. Ale co ma zrobi\u0107 zwyk\u0142y Polak i zwyk\u0142a Polka? Kt\u00f3rzy nie schroni\u0105 si\u0119 przed zalewem nieproszonych in\u017cynier\u00f3w za mosi\u0119\u017cnymi bramami strze\u017conych osiedli warszawskich, gda\u0144skich i innych? S\u0142yszymy zatem, \u017ce mo\u017ce reakcja jest irracjonalna, mo\u017ce przesadzona, mo\u017ce rzeczywi\u015bcie pilnowanie granicy trzeba zostawi\u0107 organom pa\u0144stwa i nie popada\u0107 w panik\u0119, ale te oddolne inicjatywy spo\u0142eczne i motywowane nimi l\u0119ki nale\u017cy zrozumie\u0107. Albo spr\u00f3bowa\u0107 przynajmniej. Troch\u0119 empatii, wielkomiejski paniczu. Nie ka\u017cdego sta\u0107, \u017ceby w razie zagro\u017cenia uciec do Hiszpanii. Mo\u017ce to niepowa\u017cne, ale doce\u0144my obywatelsk\u0105 trosk\u0119 o mir i bezpiecze\u0144stwo. Mo\u017ce efekt dla wizerunku pa\u0144stwa w\u0105tpliwy, ale doce\u0144my dobre ch\u0119ci i czyste intencje. Mo\u017ce samozwa\u0144czy obro\u0144cy granicy dzia\u0142aj\u0105 afektywnie pod wp\u0142ywem manipulacji szerzonych dzi\u0119ki algorytmom medi\u00f3w spo\u0142eczno\u015bciowych, ale nie mieli obowi\u0105zku o tym wiedzie\u0107. Mo\u017ce, mo\u017ce. Mo\u017ce ta irracjonalno\u015b\u0107 wcale nie taka irracjonalna? Czyli, jak Pa\u0144stwo widz\u0105, oto symetryzm udowadniaj\u0105cy, \u017ce dwa \u015bwiaty to jedno lustro. Tylko tak si\u0119 jako\u015b dziwnie sk\u0142ada, \u017ce to lustro wykrzywia jedn\u0105 twarz bardziej ni\u017c drug\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p>Teraz mo\u017cemy si\u0119 wsp\u00f3lnie jeszcze zastanowi\u0107, jak to jest z tym symetryzmem nowej fali, kt\u00f3ry bierze na warsztat ca\u0142e struktury spo\u0142eczne. I jak to jest z tymi wszystkimi wymaganiami. Z rozliczaniem standard\u00f3w. Z punktowaniem odpowiedzialno\u015bci. Czy to symetryzm egalitarny? Czy zak\u0142ada on, \u017ce wobec ka\u017cdego powinni\u015bmy mie\u0107 takie same wymagania, \u017ce ka\u017cdy powinien prezentowa\u0107 te same standardy, \u017ce ka\u017cdy powinien ponosi\u0107 tak\u0105 sam\u0105 odpowiedzialno\u015b\u0107? Czy mo\u017ce jest to symetryzm klasowy? Kt\u00f3ry zak\u0142ada, \u017ce wymagamy wi\u0119cej od lepiej wykszta\u0142conych, z wi\u0119kszym kapita\u0142em spo\u0142eczno-kulturowym, znajduj\u0105cych si\u0119 wy\u017cej na drabinie &#8211; wybacz\u0105 Pa\u0144stwo ten akademicki wtr\u0119t &#8211; stratyfikacji spo\u0142ecznej? \u017be oczekujemy od nich &#8211; proporcjonalnie wzgl\u0119dem statusu &#8211; lepszych standard\u00f3w i wi\u0119kszej odpowiedzialno\u015bci? A je\u015bli tak, to czy klasowy symetryzm nowej fali nie jest symetryzmem w istocie protekcjonalnym? M\u00f3wi\u0105cym ludowi, \u017ce jest w dech\u0119, tak trzyma\u0107, dobrze ch\u0142opaki robicie?<\/p>\n\n\n\n<p>Na koniec wciel\u0119 si\u0119 w t\u0142umacza z j\u0119zyka angielskiego (z g\u00f3ry przepraszam za jako\u015b\u0107, co z\u0142ego to nie ja). Tak mi si\u0119 skojarzy\u0142a dost\u0119pna na jutubie anegdota Slavoja \u017di\u017eka o Indianach (wystarczy wstuka\u0107 \u201eSlavoj \u017di\u017eek on Political Correctness: Why \u201cTolerance\u201d Is Patronizing\u201d). \u017di\u017eek m\u00f3wi swoj\u0105 urocz\u0105 angielszczyzn\u0105, \u017ce nie lubi tej narracji, \u017ce \u201emy, biali ludzie Zachodu, mamy imperialistyczny stosunek do natury, eksploatujemy j\u0105, ale rdzenni Amerykanie s\u0105 organicznie z ni\u0105 powi\u0105zani. Przed kopaniem w ziemi pytaj\u0105 ducha g\u00f3ry o pozwolenie. Wszyscy moi przyjaciele &#8211; kontynuuje \u017di\u017eek &#8211; b\u0119d\u0105cy rdzennymi Amerykanami nienawidz\u0105 tego. Widz\u0105 w tym fa\u0142szywy szacunek, okropne protekcjonalne podej\u015bcie. Jeden z nich powiedzia\u0142 mi, \u017ce zabili wi\u0119cej bizon\u00f3w i wypalili wi\u0119cej las\u00f3w ni\u017c wszyscy biali razem wzi\u0119ci. Jego przes\u0142anie by\u0142o takie: nie idealizujcie nas. Traktujecie nas protekcjonalnie, czyni\u0105c z nas politycznie czystych, holistycznych and so on (klasyczne \u017di\u017ekowe). Nie \u2013 my te\u017c mo\u017cemy by\u0107 \u017ali, mo\u017cemy te\u017c by\u0107 okrutni\u201d. And so on. I doda\u0142 \u017di\u017eek, \u017ce jego india\u0144ski przyjaciel woli by\u0107 nazywany Indianinem ni\u017c rdzennym Amerykaninem. Dlaczego? Bo nazwa ta jest manifestem g\u0142upoty bia\u0142ego cz\u0142owieka, kt\u00f3ry my\u015bla\u0142, \u017ce dop\u0142yn\u0105\u0142 do Indii.<\/p>\n\n\n\n<p>Ale tu jest Polska. A o Polakach jak o zmar\u0142ych &#8211; albo dobrze, albo wcale.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Wszyscy mamy jakie\u015b wymagania. Wzgl\u0119dem siebie, wzgl\u0119dem innych, bliskich i dalszych, znajomych i nieznajomych, os\u00f3b publicznych i niepublicznych. Od stra\u017caka wymagamy, \u017ceby gasi\u0142 po\u017cary; od lekarza, \u017ceby leczy\u0142; od polityka, hmm\u2026 \u017ceby dba\u0142 o dobro wsp\u00f3lne &#8211; albo, coby tak podnio\u015ble nie by\u0142o, a wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie bardziej: \u017ceby dowozi\u0142. Oczekujemy, id\u0105c tym tropem j\u0119zykowym, trzymania standard\u00f3w [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":590,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[648,762,299,647,293,764,292,765,452,687,341,763,766],"class_list":["post-589","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uncategorized","tag-bourdieu","tag-giertych","tag-macierewicz","tag-pierre-bourdieu","tag-pis","tag-pis-po-jedno-zlo","tag-po","tag-slavoj-zizek-2","tag-slavoj-zizek","tag-symetryzm","tag-trzaskowski","tag-witek","tag-zizek"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mateuszryczek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/589"}],"collection":[{"href":"https:\/\/mateuszryczek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mateuszryczek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mateuszryczek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mateuszryczek.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=589"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/mateuszryczek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/589\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":591,"href":"https:\/\/mateuszryczek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/589\/revisions\/591"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mateuszryczek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/590"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mateuszryczek.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=589"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mateuszryczek.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=589"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mateuszryczek.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=589"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}