M\u00f3wi\u0142 pan, \u017ce Kukiz chcia\u0142 si\u0119 konstruowa\u0107 demokratycznie. Paradoks dzisiejszej polityki polega na tym, \u017ce to Konfederacja ze wszystkich obecnych ugrupowa\u0144 mog\u0142a sprawi\u0107 wra\u017cenie najbardziej demokratycznej od wewn\u0105trz: prekampania, huczne prawybory, wszyscy cz\u0142onkowie maj\u0105cy prawo g\u0142osu. Ale czy ta z\u0142owrogo brzmi\u0105ca zapowied\u017a Bosaka, \u017ce do nich nale\u017cy przysz\u0142o\u015b\u0107 i \u017ce s\u0105 ju\u017c trzeci\u0105 si\u0142\u0105 nie powinna nam si\u0119 kojarzy\u0107 pr\u0119dzej z noc\u0105 d\u0142ugich no\u017cy ni\u017c demokracj\u0105?<\/b><\/p>\n
Tak daleko bym nie szed\u0142, troch\u0119 pan szar\u017cuje, ale Bosak niew\u0105tpliwie okaza\u0142 si\u0119 by\u0107 wybra\u0144cem losu dla tego ugrupowania, bo prezentowa\u0142 si\u0119 \u015bwietnie. Z tego narodowego programu akcentowa\u0142 jedynie to co jest rzeczywi\u015bcie istotne w demokracji wsp\u00f3\u0142czesnej, czyli gospodarka rynkowa, cho\u0107 w ich wizji ma by\u0107 ona poddawana pewnym zabiegom korporacyjnym. To bardzo silny nurt w polskiej tradycji narodowej, kt\u00f3ry gospodark\u0119 rynkow\u0105 bra\u0142 z idei swego g\u0142\u00f3wnego wroga ideologicznego, czyli z liberalizmu. Z drugiej strony w ca\u0142ej formule dzia\u0142ania ruch\u00f3w narodowych, zw\u0142aszcza ONR-u, objawia si\u0119 dzia\u0142anie na dw\u00f3ch poziomach. Jest to za\u0142o\u017cona z g\u00f3ry strategia autoprezentacji i wewn\u0119trznej struktury. Ruch wewn\u0119trzny z has\u0142ami \u201eB\u00f3g, honor, ojczyzna\u201d. A ojczyzna musi by\u0107 bez wzgl\u0119du na ewentualny demokratyczny kamufla\u017c kierowana przez tych, kt\u00f3rzy wiedz\u0105, co jest najwa\u017cniejsze, co jest dobre i co jest interesem narodowym, kt\u00f3ry nie mo\u017ce by\u0107 definiowany przez zwyk\u0142ego obywatela. To z za\u0142o\u017cenia partie ademokratyczne albo raczej antydemokratyczne. Warstwa prezentacji samego siebie na zewn\u0105trz – to ju\u017c zupe\u0142nie co innego. To jest teatr dla publiczno\u015bci, \u017ceby j\u0105 zwabi\u0107, \u017ceby da\u0142a si\u0119 nabra\u0107, u\u017cy\u0107 mechanizmu demokratycznego dla zdobycia niedemokratycznej z za\u0142o\u017cenia w\u0142adzy. A to realizuje tak\u017ce PiS.<\/p>\n
Ruchy narodowe anga\u017cuj\u0105 si\u0119 w r\u00f3\u017cnego rodzaju akcje prospo\u0142eczne, charytatywne, na przyk\u0142ad w zbi\u00f3rki pieni\u0119dzy na chore dzieci albo w akcje pomocy powodzianom, zak\u0142adaj\u0105 fundacje pomocy ludziom, kt\u00f3rzy doznali jakich\u015b nieszcz\u0119\u015b\u0107.<\/p>\n
Mog\u0119 od siebie doda\u0107 przyk\u0142ad tej charytatywno\u015bci narodowc\u00f3w, \u017ce u mnie w Pile jest taki faszyzuj\u0105cy ksi\u0105dz, kt\u00f3ry opr\u00f3cz kibolskich wypraw na Jasn\u0105 G\u00f3r\u0119 organizuje zbi\u00f3rki dla potrzebuj\u0105cej Polonii na Litwie.<\/b><\/p>\n
I to jest pow\u00f3d, dla kt\u00f3rego te \u015brodowiska zdobywaj\u0105 popularno\u015b\u0107. Wa\u017cny jest ten emocjonalny \u0142adunek: dosta\u0142em pomoc od kogo\u015b i chc\u0119 by\u0107 lojalny i wobec tego b\u0119d\u0119 ich popiera\u0142, bez wzgl\u0119du na to, co kryje si\u0119 wewn\u0105trz tego owocu. A to jest owoc zatruty oczywi\u015bcie.<\/p>\n
Ostatnio w wielu wywiadach, tak\u017ce na wyk\u0142adach, docenia\u0142 pan m\u0142odzie\u017c, \u017ce si\u0119 wyborczo obudzi\u0142a. Ale czy jest z czego si\u0119 cieszy\u0107, kiedy u\u015bwiadomimy sobie, \u017ce ponad 20% os\u00f3b w wieku 18-29 g\u0142osowa\u0142o na Bosaka?<\/b><\/p>\n
Tak, bardzo martwi\u0119 si\u0119 tym. Tak jak w wyborach w 2015 roku by\u0142em wr\u0119cz przygn\u0119biony g\u0142osowaniem na Korwin-Mikkego. I jest pewne podobie\u0144stwo mi\u0119dzy tymi wyborami. Za obecnym wynikiem kryje si\u0119 doskona\u0142a retoryka Bosaka, kt\u00f3ry sprawdzi\u0142 si\u0119 w roli jak\u0105 mia\u0142 odegra\u0107. Bardzo akcentowa\u0142 antypisowsko\u015b\u0107, a m\u0142ode pokolenie na PiS si\u0119 nie chce nabiera\u0107. Do tego akcentowa\u0142 elementy demokratyczno-wolnorynkowe, co zjednuje ludzi. A jednak definiowa\u0142bym m\u0142ode pokolenie zupe\u0142nie inaczej ni\u017c poprzednie. Poprzednie pokolenia m\u0142odych po 1989 roku gdzie\u015b do 2010 by\u0142y wolnorynkowe. Uwa\u017ca\u0142y, \u017ce ka\u017cdy ma szans\u0119, a jak nie ma, to jest g\u0142upi. By\u0142o nastawione – by tak rzec – \u015brednio prodemokratycznie. Obecne m\u0142ode pokolenie jest bardziej prodemokratyczne. Ma przyswojone regu\u0142y demokracji: wsp\u00f3\u0142dzia\u0142ania, wsp\u00f3\u0142\u017cycia wedle ustalonych i przyj\u0119tych regu\u0142. Co prawda Bosak w minimalnym stopniu wzgl\u0119dem tego nacjonalistycznego j\u0105dra przekona\u0144 akcentowa\u0142 demokratyczne regu\u0142y. Ale m\u0142odemu pokoleniu to wystarcza przy jednoczesnym powrocie do wolnorynkowego nastawienia, kt\u00f3re nie b\u0119dzie si\u0119 wyklucza\u0142o z r\u00f3wno\u015bci\u0105 szans. Przewija\u0142 si\u0119 tak\u017ce w\u0105tek narodowy, czyli wsp\u00f3lnotowy. A wasze wyposa\u017cenie szkolne to wyposa\u017cenie w patriotyczny model, kt\u00f3ry jest bezkrytyczn\u0105 wizj\u0105 tradycji narodowej, przynajmniej w por\u00f3wnaniu z latami wcze\u015bniejszymi i tym, jak\u0105 wiedz\u0119 szko\u0142a przekazywa\u0142a wcze\u015bniej. Z tego punktu widzenia jego popularno\u015b\u0107 jest zrozumia\u0142a. Zw\u0142aszcza \u017ce Bosak prezentuje si\u0119 antysystemowo. Ca\u0142o\u015bciowo jest przeciw, a to si\u0119 cz\u0119sto m\u0142odym ludziom podoba.<\/p>\n
Wiadomo: spisek okr\u0105g\u0142osto\u0142owy, plan Kiszczaka i tak dalej. Mnie jednak dziwi, \u017ce na t\u0119 prehistori\u0119 nabieraj\u0105 si\u0119 ludzie tych czas\u00f3w niepami\u0119taj\u0105cy.<\/b><\/p>\n
Brak wiedzy daje po prostu o sobie zna\u0107. Wracamy do tego szkolnego wyposa\u017cenia, kt\u00f3re akcentuje mity narodowe. I brak przekazu rodzinnego na temat tego niezwyk\u0142ego do\u015bwiadczenia, jakim by\u0142a Solidarno\u015b\u0107…<\/p>\n
Pami\u0119ta pan zesz\u0142oroczne badania, kt\u00f3re odbi\u0142y si\u0119 szerokim echem m\u00f3wi\u0105ce o preferencjach wyborczych ludzi m\u0142odych. Potwierdzaj\u0105 to, co pan m\u00f3wi\u0142, czyli \u017ce m\u0142odzi ludzie szukaj\u0105 opcji poza PO i PiS-em, co tak\u017ce potwierdzi\u0142y te wybory. Tamte badania pokazywa\u0142y tak\u017ce rozd\u017awi\u0119k mi\u0119dzy m\u0119\u017cczyznami i kobietami, kt\u00f3re by\u0142y zdecydowanie bardziej liberalne. A nagle w tych wyborach wi\u0119cej kobiet zag\u0142osowa\u0142o na Bosaka ni\u017c na Biedronia. Co si\u0119 sta\u0142o z Biedroniem?<\/b><\/p>\n
Jak pan wie, narazi\u0142em si\u0119 ju\u017c Biedroniowi, ale s\u0105dz\u0119, \u017ce m\u00f3wi\u0142em s\u0142usznie. Jego kampania to jest katastrofa my\u015blowa, ideowa. Za tym kryj\u0105 si\u0119 ideologiczne obrazy \u015bwiata, kt\u00f3re uwa\u017caj\u0105, \u017ce rz\u0105dy PiS-u i rz\u0105dy PO niczym si\u0119 nie r\u00f3\u017cni\u0105! Jedno i drugie to prawica, a fe! Nie ma wi\u0119c po co rozwa\u017ca\u0107, kt\u00f3ra jest gorsza, bo s\u0105 jednakowo \u017ali! A my jeste\u015bmy uczciw\u0105, sprawiedliw\u0105 (a jak\u017ce!), dobr\u0105 lewic\u0105 i zrobimy prawdziw\u0105 r\u00f3wno\u015b\u0107. Ciekawe jak to b\u0119dzie z t\u0105 \u201er\u00f3wno\u015bci\u0105\u201d? Poj\u0119cie r\u00f3wno\u015bci musi by\u0107 wyja\u015bnione i strze\u017cone przez prawo. Je\u015bli nie jest, ko\u0144czy si\u0119 jak w komunizmie… Uwa\u017cam to za rodzaj g\u0142upoty ideologicznej i zdrad\u0119 zdrowego rozs\u0105dku. \u017ba\u0142uj\u0119, bo przecie\u017c Biedro\u0144 nie zaczyna\u0142 od takich mocnych twierdze\u0144. Reprezentowa\u0142 ducha wi\u0105\u017c\u0105cego si\u0119 z socjalizmem. Takiego, o kt\u00f3rym Ossowski pi\u0119knie pisa\u0142, \u017ce socjalizm zawsze zwi\u0105zany jest z braterstwem. I co\u015b takiego Biedro\u0144 sob\u0105 reprezentowa\u0142, ale potem, zw\u0142aszcza pod koniec kampanii, zacz\u0105\u0142 zr\u00f3wnywa\u0107 PO i PiS, jak to powiedzia\u0142em wcze\u015bniej. Troch\u0119 si\u0119 martwi\u0119, bo mo\u017ce to oznacza\u0107, \u017ce w nast\u0119pnych wyborach lewica znowu zniknie z parlamentu, co nie jest dobre.<\/p>\n
Ci\u0105gle s\u0142yszymy, \u017ce PiS ma jakie\u015b wewn\u0119trzne badania. Ka\u017cda partia ma jakie\u015b wewn\u0119trzne badania. Dowiadujemy si\u0119 o nich nie z pierwszej r\u0119ki tylko poprzez jakie\u015b plotki. Czy ta nier\u00f3wno\u015b\u0107 w dost\u0119pie do wiedzy mi\u0119dzy partiami a spo\u0142ecze\u0144stwem jest normalna?<\/b><\/p>\n
Bada\u0144 dla spo\u0142ecze\u0144stwa jest mimo wszystko bardzo du\u017co. Nie wyobra\u017cam sobie partii politycznej, kt\u00f3ra prowadzi kampani\u0119 wyborcz\u0105 i \u017ceby nie mia\u0142a w\u0142asnych \u017ar\u00f3de\u0142 wiedzy, w\u0142asnych bada\u0144, kt\u00f3rych nie ujawnia. Tylko \u017ce te badania mog\u0142yby by\u0107 ujawnione p\u00f3\u017aniej albo kto\u015b powinien mie\u0107 kontrol\u0119 nad ilo\u015bci\u0105 tych bada\u0144. To zale\u017cy od tego, jak partia dysponuje swoimi pieni\u0119dzmi.<\/p>\n
Mam do\u015bwiadczenia z PO, kt\u00f3re s\u0105 fatalne i wida\u0107 by\u0142o tego skutki. Nie wyobra\u017cam sobie takiej skuteczno\u015bci wyborczej PiS, gdyby nie by\u0142o to wszystko oparte na bardzo pog\u0142\u0119bionej wiedzy spo\u0142ecznej, pewno\u015bci tego, jak zareaguj\u0105 okre\u015blone kr\u0119gi, albo wr\u0119cz og\u00f3\u0142 spo\u0142ecze\u0144stwa. Socjotechnicznie PiS jest doskonale przygotowany. Panorama pogl\u0105d\u00f3w, nawyk\u00f3w spo\u0142ecze\u0144stwa by\u0142a bardzo dobrze sportretowana. Druga strona by\u0142a w tym wzgl\u0119dzie – powiem mo\u017ce zbyt emfatycznie – beznadziejna.<\/p>\n
Jakby pan opisa\u0142 pa\u0144stwo, kt\u00f3re rodzi si\u0119 z tych werdykt\u00f3w wyborczych?<\/b><\/p>\n
Linia podzia\u0142u jest niezwykle wyra\u017ana. Podtrzymuje j\u0105 skutecznie 500+ i 13 emerytura, czyli te 880 z\u0142otych na r\u0119k\u0119 dla emeryta w jednym miesi\u0105cu. Mamy pa\u0144stwo, w kt\u00f3rym nie ma ani cienia pomys\u0142u na polityk\u0119 spo\u0142eczn\u0105 wobec starszych. Dawanie 500+ zar\u00f3wno tym, kt\u00f3rzy zarabiaj\u0105 10 tysi\u0119cy miesi\u0119cznie, jak i 1500 to te\u017c \u017cadna polityka spo\u0142eczna tylko kupowanie poparcia. Przy tym wychodzi tu wa\u017cna cecha polskiego spo\u0142ecze\u0144stwa, kt\u00f3re pa\u0144stwo traktuje z du\u017c\u0105 odleg\u0142o\u015bci\u0105. Pa\u0144stwo nie zakorzeni\u0142o si\u0119 w ich \u015bwiadomo\u015bci. Wcale nie jest powszechne zrozumienie, \u017ce \u201epa\u0144stwo daje\u201d z naszych w\u0142asnych kieszeni!<\/p>\n
To pokazuj\u0105 badania profesora Czapi\u0144skiego w \u201eDiagnozie spo\u0142ecznej\u201d. Nawet ci, kt\u00f3rzy dobrze oceniaj\u0105 sw\u00f3j indywidualny byt, \u017ale oceniaj\u0105 pa\u0144stwo.
\n<\/b><\/p>\n
Tak, wydaje mi si\u0119, \u017ce dla znacz\u0105cej cz\u0119\u015bci obywateli pa\u0144stwo jest ci\u0105gle jako\u015b z boku. To nie jest do ko\u0144ca nasze pa\u0144stwo. To byt wa\u017cny, kt\u00f3remu trzeba si\u0119 podporz\u0105dkowa\u0107, ale jak mo\u017cna, to najlepiej go wykiwa\u0107, albo wykorzysta\u0107 dla w\u0142asnych cel\u00f3w. Polskie spo\u0142ecze\u0144stwo jest przedsi\u0119biorcze, zw\u0142aszcza w chwili zagro\u017cenia. Lecz zarazem jest to spo\u0142ecze\u0144stwo, kt\u00f3re woli dosta\u0107 500+ i z jego pomoc\u0105 kombinowa\u0107, ni\u017c na przyk\u0142ad \u0142o\u017cy\u0107 na prawdziw\u0105 polityk\u0119 spo\u0142eczn\u0105, kt\u00f3ra zamiast utwierdza\u0107 podzia\u0142y, likwidowa\u0142aby je przez wprowadzenie wi\u0119kszej r\u00f3wno\u015bci szans.<\/p>\n
Problemem jest te\u017c to, \u017ce prawo jest wrogiem dla Polak\u00f3w je\u015bli jest przeciwko naszym w\u0142asnym, egoistycznym interesom. Mamy do czynienia z dwuznacznym stosunkiem do prawa i do pa\u0144stwa, kt\u00f3ry powoduje, \u017ce ta populistyczna gra PiS-u jest tak skuteczna. Profesor Grabowska pokazywa\u0142a, \u017ce demokracja kojarzy si\u0119 w Polsce z dwiema rzeczami: wolno\u015bci\u0105 s\u0142owa i demokratycznymi wyborami. Dop\u00f3ki PiS nie b\u0119dzie fa\u0142szowa\u0142 wybor\u00f3w, to przez ich wyborc\u00f3w niszczenie instytucji prawa mo\u017ce by\u0107 akceptowane. Nie widz\u0105 lub nie dostrzegaj\u0105 ich wa\u017cno\u015bci w demokratycznym pa\u0144stwie. Mamy jednak drug\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwa – spo\u0142ecze\u0144stwa prodemokratycznego, t\u0119 jego cz\u0119\u015b\u0107, kt\u00f3ra chce by\u0107 wolna w wolnym pa\u0144stwie. W tym sensie mamy dwie Polski. Za tym si\u0119 kryj\u0105 ca\u0142e wi\u0105zki korelat\u00f3w: pa\u0144stwa m\u00f3wi\u0105cego o r\u00f3wno\u015bci kobiet i m\u0119\u017cczyzn; pa\u0144stwa, kt\u00f3re uwa\u017ca, \u017ce obcokrajowiec, kt\u00f3ry chce by\u0107 Polakiem ma prawo nim by\u0107 i \u017ce to dla Polski dobrze, a nie \u017ale; pa\u0144stwa, kt\u00f3re dba, by orientacja seksualna i inne cechy ludzi nie zabiera\u0142y im pe\u0142ni praw. Z drugiej strony mamy pa\u0144stwo zdefiniowane jako reprezentacj\u0119 i dzie\u0142o narodu, a w\u0142a\u015bciwie Narodu. Walka o t\u0119 prezydentur\u0119 to walka dw\u00f3ch \u015bwiat\u00f3w.<\/p>\n
Czyli te wybory potwierdzi\u0142y to, co udowadnia\u0142y nam ju\u017c te wcze\u015bniejsze – \u017ce ten r\u00f3w si\u0119 pog\u0142\u0119bia. Tak by pan powiedzia\u0142?<\/b><\/p>\n
To jest bardzo wa\u017cna rozgrywka i zobaczymy co z tego wyniknie. Mam nadziej\u0119, \u017ce Duda nie wygra tych wybor\u00f3w, bo a\u017c strach my\u015ble\u0107 co b\u0119dzie gdyby wygra\u0142!<\/p>\n
Ale to bardziej nadzieja ni\u017c przekonanie?<\/b><\/p>\n
Du\u017co b\u0119dzie zale\u017ca\u0142o od tego, jak b\u0119d\u0105 przebiega\u0142y te ostatnie dni kampanii, ale tak\u017ce od zachowa\u0144 przyw\u00f3dc\u00f3w ugrupowa\u0144, kt\u00f3rych kandydaci nie dostali si\u0119 do drugiej tury.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
M\u00f3wi\u0142 pan, \u017ce Kukiz chcia\u0142 si\u0119 konstruowa\u0107 demokratycznie. Paradoks dzisiejszej polityki polega na tym, \u017ce to Konfederacja ze wszystkich obecnych ugrupowa\u0144 mog\u0142a sprawi\u0107 wra\u017cenie najbardziej demokratycznej od wewn\u0105trz: prekampania, huczne prawybory, wszyscy cz\u0142onkowie maj\u0105cy prawo g\u0142osu. Ale czy ta z\u0142owrogo brzmi\u0105ca zapowied\u017a Bosaka, \u017ce do nich nale\u017cy przysz\u0142o\u015b\u0107 i \u017ce s\u0105 ju\u017c trzeci\u0105 si\u0142\u0105 nie […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":306,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[382,379,380,383,381,371,293,148,384,292],"class_list":["post-294","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uncategorized","tag-382","tag-biedron","tag-bosak","tag-jasna-gora","tag-korwin-mikke","tag-krzeminski","tag-pis","tag-pila","tag-plan-kiszczaka","tag-po"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mateuszryczek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/294"}],"collection":[{"href":"https:\/\/mateuszryczek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mateuszryczek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mateuszryczek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mateuszryczek.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=294"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/mateuszryczek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/294\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":308,"href":"https:\/\/mateuszryczek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/294\/revisions\/308"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mateuszryczek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/306"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mateuszryczek.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=294"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mateuszryczek.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=294"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mateuszryczek.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=294"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}