Ostatnio ze zdziwieniem u\u015bwiadomi\u0142em sobie, jak cz\u0119sto s\u0142yszymy w debacie publicznej sformu\u0142owanie \u201emamy przecie\u017c XXI wiek\u201d. Jest ono w zasadzie wszechobecne. Co dziwi\u0107 w sumie nie powinno, zwa\u017cywszy na pisowskie praktyki, kt\u00f3rymi od pi\u0119ciu lat jeste\u015bmy raczeni (mo\u017cna by przy okazji sparafrazowa\u0107 klasyka: przez ostatnie pi\u0119\u0107 lat…). Praktyki jak najbardziej kontrrewolucyjne i antyo\u015bwieceniowe. Z czym przecie\u017c przedstawiciele tego \u015brodowiska si\u0119 nie kryj\u0105. Ostatnio dla La Repubbliki wywiadu udzieli\u0142 doradca Dudy profesor Andrzej Zybertowicz, kt\u00f3ry jednym zdaniem rozwia\u0142 w\u0105tpliwo\u015bci co do obu – zar\u00f3wno PiS-u kontrrewolucyjno\u015bci, jak i antyo\u015bwieceniowo\u015bci: \u201edrodzy zwolennicy o\u015bwiecenia – przegrali\u015bcie. Teraz nasza kolej\u201d. W obliczu pr\u00f3b intencjonalnego poruszenia zwrotnicy dziej\u00f3w mo\u017ce rzeczywi\u015bcie nieg\u0142upim pomys\u0142em jest przypominanie PiS-owi, \u017ce mimo ich stara\u0144, marze\u0144 i t\u0119sknot s\u0105 nie wieki \u015brednie, pod wieloma wzgl\u0119dami pisowsko ub\u00f3stwiane, a wiek dwudziesty pierwszy w\u0142a\u015bnie.<\/p>\n
Gdy jednak wyguglujemy sformu\u0142owanie \u201emamy XXI wiek\u201d, to spostrze\u017cemy, \u017ce stwierdzenie tego faktu spe\u0142nia funkcj\u0119 nie przypomnienia, a argumentu samego w sobie. Oto kilka pierwszych lepszych przyk\u0142ad\u00f3w nag\u0142\u00f3wk\u00f3w artyku\u0142\u00f3w: \u201eMamy XXI wiek, a kobiety ci\u0105gle przepraszaj\u0105, \u017ce si\u0119 odzywaj\u0105\u201d, \u201ePE przeg\u0142osowa\u0142 rezolucj\u0119 ws. edukacji seksualnej w Polsce. \u00abMamy XXI wiek, a nie \u015bredniowiecze\u00bb\u201d, \u201eLudzie wci\u0105\u017c gin\u0105 za prawa cz\u0142owieka, cho\u0107 mamy XXI wiek\u201d, \u201eMamy XXI wiek, a prawa pracownicze wci\u0105\u017c nie s\u0105 przestrzegane\u201d.<\/p>\n
Jestem ciekaw, na jakiej podstawie autorzy i autorki tych s\u0142\u00f3w, a w\u015br\u00f3d nich mi\u0119dzy innymi Robert Biedro\u0144 m\u00f3wi\u0105cy o edukacji seksualnej i Sylwia Chutnik zwracaj\u0105ca uwag\u0119 na podej\u015bcie do kobiet w spo\u0142ecze\u0144stwie uznaj\u0105, \u017ce wej\u015bcie w XXI wiek jest wystarczaj\u0105cym miernikiem. Gdzie\u015b zosta\u0142o zapowiedziane, \u017ce to stulecie b\u0119dzie wyznacznikiem nowych standard\u00f3w? I co b\u0119dzie wp\u0142ywa\u0107 na te standardy, na zmiany mentalno\u015bciowe polskiego spo\u0142ecze\u0144stwa? Rozw\u00f3j technologiczny, infrastrukturalny, gospodarczy? Osi\u0105gni\u0119cia cywilizacji zachodniej? Uwa\u017ca\u0142bym na rozumowanie tego typu, \u017ce skoro w Kanadzie albo Belgii jest post\u0119powo, to w Polsce te\u017c musi by\u0107. W Polsce, czyli w kraju, kt\u00f3ry do tej pory ze wszelkimi standardami by\u0142 na bakier.<\/p>\n
Sk\u0105d wi\u0119c prze\u015bwiadczenie, \u017ce tak nagle, wraz z nastaniem dwudziestego pierwszego wieku, jak za dotkni\u0119ciem czarodziejskiej r\u00f3\u017cd\u017cki zacznie si\u0119 w Polsce szanowa\u0107 prawa pracownicze, prawa kobiet, mniejszo\u015bci seksualnych czy etnicznych, podczas gdy przez lata mia\u0142o si\u0119 je w pogardzie? Cofaj\u0105c si\u0119 do historii poprzedniego stulecia spora cz\u0119\u015b\u0107 mieszka\u0144c\u00f3w wsi by\u0142o niewolniczo wykorzystywana. To polskie wojsko niszczy\u0142o cerkwie na terenach wschodnich. Coraz powszechniej objawia\u0142 si\u0119 anty\u017cydowski czy cho\u0107by antyukrai\u0144ski klimat. Przypomnienia wymagaj\u0105 zasady tak zwanych numerus clausus (ograniczona liczba) i numerus nullus (\u017cadna liczba) polegaj\u0105ce na ograniczaniu i uniemo\u017cliwianiu m\u0142odzie\u017cy \u017cydowskiej dost\u0119pu do wy\u017cszch uczelni. Do tego obrazu do\u0142\u0105czmy zyskuj\u0105ce odwag\u0119 w rozpychaniu si\u0119 \u0142okciami faszyzuj\u0105ce organizacje pokroju ONR-u, kt\u00f3re w tym\u017ce dwudziestoleciu zacz\u0119\u0142y swoje przemocowe kariery. Nie mniej antysemicka by\u0142a Polska jeszcze bardziej nieodleg\u0142a, bo ta z kulminacyjnego pod tym wzgl\u0119dem marca 1968 roku. Do tego jeszcze troch\u0119 ponad sze\u015b\u0107dziesi\u0105t lat temu S\u0142u\u017cba Bezpiecze\u0144stwa pos\u0142uguj\u0105c si\u0119 prowokacj\u0105 i za pomoc\u0105 nagonki wykurzy\u0142a z kraju Michela Foucault, kt\u00f3ry by\u0142 w nim niemile widziany, bo by\u0142 gejem. Warto jeszcze doda\u0107, \u017ce w trakcie i bezpo\u015brednio po drugiej wojnie \u015bwiatowej prawie po\u0142owa mieszka\u0144c\u00f3w wschodnich wojew\u00f3dztw by\u0142a analfabetami, a przed wojn\u0105 w ca\u0142ej Polsce, ju\u017c nie tylko na jej wschodzie, edukacj\u0119 ko\u0144czy\u0142o si\u0119 cz\u0119sto w po\u0142owie nastoletnich lat. I ten haniebny kontekst jest pomijany i zapominany, bo \u201emamy przecie\u017c XXI wiek\u201d. Na ten frazes odpowiem frazesem innym: fala optymizmu zalewa zdrowy rozs\u0105dek.<\/p>\n
Niew\u0105tpliwie wa\u017cnymi elementami lewicowo\u015bci reprezentowanej zar\u00f3wno przez Biedronia, jak i Chutnik, s\u0105 wiara w post\u0119p i ewolucj\u0119, a tak\u017ce w – odwo\u0142uj\u0105c si\u0119 do marksizmu – konieczno\u015b\u0107 dziejow\u0105. Ciekawym jest jednak przekonanie, \u017ce odwo\u0142anie do owej konieczno\u015bci dziejowej poprzez m\u00f3wienie, \u017ce skoro jest dwudziesty pierwszy wiek, a nie dwudziesty czy \u015bredniowiecze, to powinni\u015bmy si\u0119 liberalizowa\u0107, demokratyzowa\u0107 i o\u015bwieca\u0107, mo\u017ce stanowi\u0107 argument w dyskusji nad pisowskim wstecznictwem. A przecie\u017c PiS ustami profesora Zybertowicza sam przyzna\u0142, \u017ce jest wrogiem o\u015bwiecenia i chce wr\u00f3ci\u0107 do czas\u00f3w przed nim. Je\u015bli chodzi o marksizm, to konieczno\u015b\u0107 dziejowa PiS-owi si\u0119 nie podoba. Za ma\u0142o w tym r\u0119ki Boga. Ale taka kontrrewolucja, co udowodni\u0142 Zybertowicz, to ju\u017c co innego.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Ostatnio ze zdziwieniem u\u015bwiadomi\u0142em sobie, jak cz\u0119sto s\u0142yszymy w debacie publicznej sformu\u0142owanie \u201emamy przecie\u017c XXI wiek\u201d. Jest ono w zasadzie wszechobecne. Co dziwi\u0107 w sumie nie powinno, zwa\u017cywszy na pisowskie praktyki, kt\u00f3rymi od pi\u0119ciu lat jeste\u015bmy raczeni (mo\u017cna by przy okazji sparafrazowa\u0107 klasyka: przez ostatnie pi\u0119\u0107 lat…). Praktyki jak najbardziej kontrrewolucyjne i antyo\u015bwieceniowe. Z czym […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":281,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[370,169,369,366,367,368,26,314,364,363,365],"class_list":["post-280","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uncategorized","tag-belgia","tag-duda","tag-kanada","tag-marksizm","tag-michel-foucault","tag-onr","tag-polska","tag-robert-biedron","tag-sylwia-chutnik","tag-xxi-wiek","tag-zybertowicz"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mateuszryczek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/280"}],"collection":[{"href":"https:\/\/mateuszryczek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mateuszryczek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mateuszryczek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mateuszryczek.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=280"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/mateuszryczek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/280\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":282,"href":"https:\/\/mateuszryczek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/280\/revisions\/282"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mateuszryczek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/281"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mateuszryczek.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=280"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mateuszryczek.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=280"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mateuszryczek.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=280"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}