{"id":227,"date":"2020-02-05T18:03:24","date_gmt":"2020-02-05T18:03:24","guid":{"rendered":"http:\/\/mateuszryczek.pl\/?p=227"},"modified":"2020-02-05T18:05:53","modified_gmt":"2020-02-05T18:05:53","slug":"gdula-reforma-gowina-niszczy-podstawowe-tkanki-zycia-spolecznego-na-uczelni-wywiad-cz-1","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mateuszryczek.pl\/?p=227","title":{"rendered":"Gdula: reforma Gowina niszczy podstawowe tkanki \u017cycia spo\u0142ecznego na uczelni [wywiad, cz. 1]"},"content":{"rendered":"

Pose\u0142 Maciej Gdula. Brzmi dumnie?
\n<\/b><\/span><\/p>\n

Na razie wci\u0105\u017c si\u0119 do tego przyzwyczajam.<\/p>\n

Ostatnio na spotkaniu Krytyki Politycznej proszono pa\u0144stwa o podzielenie si\u0119 pa\u0144stwa do\u015bwiadczeniami\u00a0 <\/span>sejmowymi. Jakie one by\u0142y w pa\u0144skim przypadku?<\/b><\/span><\/p>\n

Z jednej strony Sejm wci\u0105\u017c na mnie dzia\u0142a jako wyj\u0105tkowe miejsce. Tu si\u0119 decyduje, jak Polska b\u0119dzie wygl\u0105da\u0142a. To, co si\u0119 m\u00f3wi w Sejmie, to s\u0142owa o zupe\u0142nie innej wadze. Daje to poczucie wp\u0142ywu, ale i odpowiedzialno\u015bci. Z drugiej strony jest dla mnie jasne, \u017ce Sejm to pewien oddzielny \u015bwiat, gdzie merytoryczne przygotowanie i zaanga\u017cowanie nie zawsze s\u0105 nagradzane. Wa\u017cne jest, \u017ceby nie scynicznie\u0107 i godzi\u0107 wymogi polityki sejmowej z konkretn\u0105 prac\u0105.<\/span><\/p>\n

Czym pose\u0142 Maciej Gdula b\u0119dzie chcia\u0142 si\u0119 w Sejmie zajmowa\u0107? Ma pan ju\u017c jaki\u015b konkretny pomys\u0142 na swoj\u0105 parlamentarn\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107?<\/b><\/span><\/p>\n

Obecno\u015b\u0107 w parlamencie oznacza uczestnictwo w bie\u017c\u0105cej polityce. Czyta si\u0119 ustawy przygotowane przez rz\u0105dz\u0105cych, patrzy im si\u0119 na r\u0119ce i zadaje niewygodne pytania. Bardzo mi zale\u017cy, \u017ceby Lewica by\u0142a skuteczna. Przy okazji nie mo\u017cna jednak straci\u0107 zdolno\u015bci widzenia d\u0142ugofalowych zagro\u017ce\u0144 i szans tworzenia wizji innego urz\u0105dzenia Polski tak, \u017ceby sobie z nimi poradzi\u0107. Wydaje mi si\u0119, \u017ce komisje, w kt\u00f3rych pracuj\u0119 – spraw zagranicznych i s\u0142u\u017cb specjalnych – s\u0105 dobrym miejscem, \u017ceby robi\u0107 i jedno i drugie.<\/span><\/p>\n

To prosz\u0119 powiedzie\u0107 kilka s\u0142\u00f3w o wizji pracy w tych komisjach.
\n<\/b><\/span><\/p>\n

Bardzo ciesz\u0119 si\u0119, \u017ce jestem w komisji spraw zagranicznych, bo dotyka istotnych spraw. \u015awiat si\u0119 zmienia, staje si\u0119 coraz bardziej wielobiegunowy. Trzeba si\u0119 zastanowi\u0107, jakie miejsce w tym \u015bwiecie ma mie\u0107 Europa i jak ma w nim funkcjonowa\u0107, cho\u0107by z perspektywy wsp\u00f3\u0142pracy ze Stanami Zjednoczonymi czy relacjami z Rosj\u0105, z Chinami.<\/p>\n

Z kolei komisja s\u0142u\u017cb specjalnych ma du\u017co bardziej konfidencjonalny charakter. Dyskutuje si\u0119 w niej o sprawach bie\u017c\u0105cych. Podnoszona jest w niej obecnie cho\u0107by kwestia Mariana Banasia. To tak\u017ce kwestie zasadnicze zwi\u0105zane z ochron\u0105 prywatno\u015bci, z zakresem kompetencji s\u0142u\u017cb w \u017cyciu spo\u0142ecznym. Mam wra\u017cenie, \u017ce obie te komisje dobrze si\u0119 uzupe\u0142niaj\u0105, z racji tego \u017ce komisja s\u0142u\u017cb specjalnych zajmuje si\u0119 tak\u017ce relacjami mi\u0119dzynarodowymi.
\n<\/span><\/p>\n

Polityczna bie\u017c\u0105czka sprawi\u0142a, \u017ce w ostatnim czasie troch\u0119 o Banasiu zapomnieli\u015bmy. A warto chyba punktowa\u0107 ten mafijny uk\u0142ad.<\/b><\/p>\n

Musimy dba\u0107 o to, \u017ceby sprawa Banasia nie przysch\u0142a. Nie mo\u017cemy tolerowa\u0107 sytuacji, w kt\u00f3rej na czele g\u0142\u00f3wnej instytucji kontrolnej pa\u0144stwa stoi osoba o m\u0119tnej reputacji i niejasnych powi\u0105zaniach. Bardzo si\u0119 boj\u0119, \u017ce Bana\u015b stanie si\u0119 zabawnym memem, jedynym cz\u0142owiekiem PiS-u, kt\u00f3ry postawi\u0142 si\u0119 Kaczy\u0144skiemu, nieusuwalnym elementem krajobrazu. To by\u0142oby kompromituj\u0105ce i niebezpieczne dla polskiego pa\u0144stwa. <\/span><\/p>\n

Po co panu w og\u00f3le to wej\u015bcie do polityki by\u0142o? By\u0142 pan wyk\u0142adowc\u0105 uniwersyteckim, wzi\u0119tym publicyst\u0105 Krytyki Politycznej, ciesz\u0105cym si\u0119 du\u017c\u0105 estym\u0105 w \u015brodowiskach inteligenckich. <\/b><\/span><\/p>\n

Z perspektywy nauki bardzo widoczny jest dla mnie destrukcyjny wp\u0142yw rz\u0105d\u00f3w PiS. Nie znam go tylko z telewizora, widz\u0119 go na co dzie\u0144. Reforma wprowadzona przez ministra Gowina niszczy podstawowe tkanki \u017cycia spo\u0142ecznego na uczelni. Je\u015bli bym na uczelni zosta\u0142, mia\u0142bym poczucie, \u017ce jestem \u017cab\u0105, kt\u00f3ra daje si\u0119 ugotowa\u0107. <\/span><\/p>\n

Uwa\u017cam, \u017ce trzeba podj\u0105\u0107 walk\u0119 z Prawem i Sprawiedliwo\u015bci\u0105, bo inaczej efekty tej polityki b\u0119d\u0105 destrukcyjne dla \u017cycia spo\u0142ecznego. Sprawi\u0105, \u017ce Polska na wiele lat stanie si\u0119 gorszym miejscem do \u017cycia. Nie b\u0119dziemy si\u0119 rozwija\u0107, a wr\u0119cz nast\u0105pi regres, a nowy porz\u0105dek, kt\u00f3ry nazywam porz\u0105dkiem neoautorytarnym, b\u0119dzie si\u0119 jedynie umacnia\u0142 i z czasem b\u0119dzie coraz trudniejszy do rozmontowania. <\/span><\/p>\n

Co w praktyce oznacza wspomniane przez pana niszczenie tkanek spo\u0142ecznych?<\/b><\/span><\/p>\n

We\u017amy przyk\u0142ad wy\u017cszych uczelni. Ustawa umo\u017cliwi\u0142a likwidacj\u0119 samorz\u0105dno\u015bci uniwersyteckiej, w wielu miejscach nie ma ju\u017c rad wydzia\u0142\u00f3w i rad instytut\u00f3w. Do tego niezwykle zwi\u0119kszono w\u0142adz\u0119 rektor\u00f3w kosztem niezale\u017cno\u015bci decyzyjnej pracownik\u00f3w naukowych. Ustawa wprowadza tak\u017ce olbrzymi nacisk na bezwzgl\u0119dn\u0105 i biurokratyczn\u0105 konkurencj\u0119, kt\u00f3ra zabija bezinteresowno\u015b\u0107, poczucie potrzeby wsp\u00f3\u0142pracy, a do tego utrudnia zajmowanie si\u0119 studentkami i studentami. To olbrzymi cios w dydaktyk\u0119.<\/p>\n

Premier Gowin zapowiada specjalny program, kt\u00f3ry w jego wizji ma j\u0105 wzmocni\u0107. Irytuj\u0105ce jest to, \u017ce przy zaprz\u0119gni\u0119ciu biurokratycznej machiny zamierza wielkimi kosztami naprawi\u0107 co\u015b, co sam zepsu\u0142. Konsekwencje tego b\u0119d\u0105 praktycznie nieodwracalne i odczuwalne d\u0142ugofalowo. <\/span><\/p>\n

Bardzo cz\u0119sto m\u00f3wi si\u0119, \u017ce anty-PiS nie wystarczy. To sformu\u0142owanie jest u\u017cywane w kontek\u015bcie ka\u017cdego aspektu polityki, i my\u015bl\u0119, \u017ce spokojnie mo\u017cna je te\u017c zastosowa\u0107 do uczelni wy\u017cszych. Wi\u0119c – jak si\u0119 domy\u015blam – nie wystarczy wr\u00f3ci\u0107 do tego, jak one funkcjonowa\u0142y przed rz\u0105dami PiS-u. Jak\u0105 zatem Lewica ma wizj\u0119 systemu szkolnictwa wy\u017cszego?
\n<\/b><\/span><\/p>\n

Musimy wzi\u0105\u0107 pod uwag\u0119, \u017ce s\u0105 r\u00f3\u017cne typy nauk. Dla niekt\u00f3rych reforma Gowina jest neutralna, a wr\u0119cz pozwala lepiej organizowa\u0107 prac\u0119. Dla niekt\u00f3rych jest jednak destrukcyjna – na przyk\u0142ad dla humanistyki czy nauk spo\u0142ecznych. Musimy dostrzega\u0107 zatem specyfiki tych r\u00f3\u017cnych typ\u00f3w nauk i nie traktowa\u0107 ich tak samo.<\/p>\n

Niezwykle istotn\u0105 kwesti\u0105 b\u0119dzie wzmocnienie wsp\u00f3\u0142pracy z podmiotami zewn\u0119trznymi, kt\u00f3rej obecnie nie ma – z firmami, samorz\u0105dami, z instytucjami publicznymi, dla kt\u00f3rych uczelnie powinny produkowa\u0107 wiedz\u0119. Wa\u017cny jest tak\u017ce udzia\u0142 naukowc\u00f3w w \u017cyciu kulturalnym i dyskursie publicznym. Reforma PiS-u w zasadzie naukowc\u00f3w z \u017cycia publicznego wyklucza, skazuj\u0105c ich na prac\u0119 w w\u0105skich, ma\u0142ych grupkach dla bardzo ograniczonej publiczno\u015bci. To b\u0119dzie musia\u0142o si\u0119 zmieni\u0107. Trzeba te\u017c wzmocni\u0107 mniejsze, lokalne uniwersytety. Reforma Gowina je marginalizuje, wzmacniaj\u0105c tylko te, kt\u00f3re mog\u0105 mie\u0107 wysokie miejsce w rankingach. <\/span><\/p>\n

Na samych uczelniach b\u0119dziemy musieli przywr\u00f3ci\u0107 tak\u017ce atmosfer\u0119 wsp\u00f3\u0142pracy, porzucaj\u0105c bezwzgl\u0119dn\u0105 rywalizacj\u0119 i patrzenie na nauk\u0119 jedynie z perspektywy indywidualnej \u015bcie\u017cki kariery. Nauka powinna by\u0107 bezinteresownym budowaniem wsp\u00f3lnoty ludzi tworz\u0105cych wiedz\u0119, a nie indywidualnym zdobywaniem punkt\u00f3w. <\/span><\/p>\n

Wracaj\u0105c do pa\u0144skiej obecno\u015bci w Sejmie: nie boi si\u0119 pan, \u017ce w pewnym momencie polityka pana znudzi, wkurzy albo po prostu uzna pan, \u017ce to jednak nie jest \u015bwiat dla pana?<\/b><\/span><\/p>\n

Na razie nie obserwuj\u0119 u siebie symptom\u00f3w zirytowania, cho\u0107 musz\u0119 przyzna\u0107, \u017ce polityka jest bardzo wymagaj\u0105ca. To, co mnie w niej fascynuje, to to, \u017ce nie jest tylko gr\u0105 o w\u0142adz\u0119, ale jest te\u017c dzia\u0142alno\u015bci\u0105 kulturotw\u00f3rcz\u0105. M\u00f3wi\u0105c o tym, jakiej si\u0119 chce Polski, troch\u0119 si\u0119 j\u0105 stwarza, a to niezwykle wa\u017cne, bo potrzebna jest alternatywa wobec PiS-u, a nie jedynie anty-PiS, o kt\u00f3rym pan wspomnia\u0142. Nie wystarczy m\u00f3wi\u0107, co jest z\u0142ego w PiS-ie, trzeba pokaza\u0107, co samemu chce si\u0119 zrobi\u0107. Jest w tym te\u017c gratyfikacja: spotkania z lud\u017ami, kt\u00f3rzy si\u0119 anga\u017cuj\u0105, rozmawiaj\u0105 o Polsce. Wi\u0119c przynajmniej na razie nie mam poczucia, \u017ce to si\u0119 mo\u017ce szybko znudzi\u0107. <\/span><\/p>\n

Projekt Wiosny jako czego\u015b nowego, \u015bwie\u017cego i innego od wcze\u015bniejszej polityki opartej na sporach sko\u0144czy\u0142 si\u0119 fiaskiem. Jakie ma pan – jako intelektualny spiritus movens tego przedsi\u0119wzi\u0119cia – przemy\u015blenia z tym zwi\u0105zane?<\/b><\/span><\/p>\n

Nie zgodz\u0119 si\u0119, \u017ce Wiosna ponios\u0142a fiasko. Nie dali\u015bmy si\u0119 zabi\u0107 w wyborach do Parlamentu Europejskiego, wprowadzaj\u0105c do niego troje swoich reprezentant\u00f3w. Po drugie, Wiosna to jeden z filar\u00f3w nowej lewicowej formacji. Widz\u0119 to jako proces formu\u0142owania si\u0119 si\u0142y, kt\u00f3ra przeciwstawi si\u0119 PiS-owi, pokazuj\u0105c inn\u0105 wizj\u0119. Dobrze uwidoczni\u0142o to pierwsze posiedzenie Sejmu. Jak na razie si\u0119 udaje: mi\u0119dzy innymi wtedy, gdy Adrian Zandberg przedstawia nasz\u0105 wizj\u0119 pa\u0144stwa dobrobytu w kontrze do wizji premiera Morawieckiego i wtedy, gdy proponujemy nasze rozwi\u0105zania dotycz\u0105ce zniesienia 30-krotno\u015bci sk\u0142adek na ZUS. Wiosna jest integraln\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 tej zmiany. Nie by\u0142oby dzi\u015b Lewicy w tym kszta\u0142cie gdyby nie Wiosna, jej energia, pomys\u0142y i duch, kt\u00f3ry moim zdaniem \u017cyje. <\/span><\/p>\n

Co do tego pe\u0142na zgoda. Przez fiasko rozumia\u0142em raczej to, \u017ce jako indywidualny, w pe\u0142ni podmiotowy byt Wiosna nie przetrwa\u0142a pr\u00f3by czasu i – tak jak wszystkie mniejsze i kr\u00f3cej istniej\u0105ce partie – przy\u0142\u0105czy\u0142a si\u0119 do jednego z blok\u00f3w skoncentrowanych wok\u00f3\u0142 partii b\u0119d\u0105cych na polskiej scenie politycznej od – bagatela – oko\u0142o dwudziestu lat.<\/b><\/span><\/p>\n

Mieli\u015bmy do wyboru: albo walczy\u0107 o indywidualny wynik, nie bior\u0105c pod uwag\u0119, \u017ce w eurowyborach dali\u015bmy rad\u0119 jedynie przekroczy\u0107 pr\u00f3g, co nie by\u0142o fenomenalnym wynikiem, albo id\u0105c we wsp\u00f3lnym bloku uratowa\u0107 ducha Wiosny i by\u0107 w Sejmie, maj\u0105c porz\u0105dn\u0105 reprezentacj\u0119. Gdyby\u015bmy dostali 7%, byliby\u015bmy mniejsi ni\u017c Konfederacja, a mamy dziewi\u0119tna\u015bcioro pos\u0142anek i pos\u0142\u00f3w. Moim zdaniem dokonali\u015bmy racjonalnego wyboru. <\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Pose\u0142 Maciej Gdula. Brzmi dumnie? Na razie wci\u0105\u017c si\u0119 do tego przyzwyczajam. Ostatnio na spotkaniu Krytyki Politycznej proszono pa\u0144stwa o podzielenie si\u0119 pa\u0144stwa do\u015bwiadczeniami\u00a0 sejmowymi. Jakie one by\u0142y w pa\u0144skim przypadku? Z jednej strony Sejm wci\u0105\u017c na mnie dzia\u0142a jako wyj\u0105tkowe miejsce. Tu si\u0119 decyduje, jak Polska b\u0119dzie wygl\u0105da\u0142a. To, co si\u0119 m\u00f3wi w Sejmie, […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":232,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[330,328,279,325,326,206,327,329],"class_list":["post-227","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uncategorized","tag-adrian-zandberg","tag-jaroslaw-gowin","tag-lewica","tag-maciej-gdula","tag-marian-banas","tag-mateusz-morawiecki","tag-nik","tag-wiosna"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mateuszryczek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/227"}],"collection":[{"href":"https:\/\/mateuszryczek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mateuszryczek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mateuszryczek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mateuszryczek.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=227"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/mateuszryczek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/227\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":229,"href":"https:\/\/mateuszryczek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/227\/revisions\/229"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mateuszryczek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/232"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mateuszryczek.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=227"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mateuszryczek.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=227"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mateuszryczek.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=227"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}