Wszyscy w teorii doskonale wiemy, czym jest analfabetyzm. \u017beby rozwia\u0107 jednak w\u0105tpliwo\u015bci, pos\u0142u\u017c\u0119 si\u0119 definicj\u0105 s\u0142ownikow\u0105. Zawiera ona dwa wyja\u015bnienia. Pierwsze brzmi: jest to brak umiej\u0119tno\u015bci czytania i pisania u doros\u0142ych os\u00f3b. Cho\u0107 dzi\u015b Polski to nie dotyczy, z problemem analfabetyzmu si\u0119 mierzyli\u015bmy. Przed drug\u0105 wojn\u0105 \u015bwiatow\u0105 we wschodnich wojew\u00f3dztwach ponad 40% tamtejszej ludno\u015bci nie potrafi\u0142o czyta\u0107 i pisa\u0107. W 1945 roku ponad po\u0142owa Polak\u00f3w ze wschodniej cz\u0119\u015bci kraju nie posiada\u0142a tych podstawowych dla normalnego funkcjonowania w spo\u0142ecze\u0144stwie umiej\u0119tno\u015bci. W zachodniej cywilizacji, do kt\u00f3rej my, Polacy, mimo stara\u0144 z wewn\u0105trz wci\u0105\u017c nale\u017cymy, zjawisko analfabetyzmu nie ogranicza si\u0119 dzi\u015b jedynie do tego, czy kto\u015b jest w stanie co\u015b napisa\u0107 i co\u015b przeczyta\u0107 (w\u00f3wczas analfabetyzm by nie istnia\u0142). St\u0105d druga definicja s\u0142ownikowa: zupe\u0142ny brak wiedzy w jakiej\u015b dziedzinie. Jest ona rzecz jasna przeno\u015bni\u0105, ale w dobie komputeryzacji i wp\u0142yw\u00f3w technologicznych pot\u0119g na nas i nasze decyzje – takich jak Facebook czy Google – jest nie mniej wa\u017cna ni\u017c pierwsza. Zaryzykuj\u0119 nawet stwierdzenie, \u017ce wa\u017cniejsza, patrz\u0105c na to, do czego dwudziestopierwszowieczny analfabetyzm potrafi doprowadzi\u0107, w mniej lub bardziej oczywisty spos\u00f3b. Pos\u0142u\u017c\u0119 si\u0119 jedynie przyk\u0142adami takimi jak brexit i Trump i ju\u017c przechodz\u0119 do sportu.<\/p>\n
Do czego nawi\u0105zywa\u0142em pisz\u0105c o wsp\u00f3\u0142czesnym analfabetyzmie? Do sytuacji Rafa\u0142a Kurzawy w Amiens, kt\u00f3ra by\u0142a opisywana przez francusk\u0105 pras\u0119. Owa sytuacja wygl\u0105da tak: 25-letni Kurzawa, rewelacja poprzedniego sezonu polskiej ekstraklasy, kadrowicz i uczestnik mundialu przeszed\u0142 latem do Francji. Do niedu\u017cego klubu, z niedu\u017cymi finansami i oczekiwaniami. Czyli do miejsca, w kt\u00f3rym Kurzawa mia\u0142 potencjalnie czu\u0107 si\u0119 dobrze, jako \u017ce m\u00f3wi si\u0119, \u017ce jest skryty, nie\u015bmia\u0142y i ma\u0142om\u00f3wny. Tyle \u017ce ten skryty, nie\u015bmia\u0142y i ma\u0142om\u00f3wny Kurzawa, przechodz\u0105c do Francji, nie m\u00f3wi\u0142 w \u017cadnym j\u0119zyku, z wy\u0142\u0105czeniem polskiego rzecz jasna. Jest tam ju\u017c oko\u0142o trzy miesi\u0105ce, a francuskiego nie nauczy\u0142 si\u0119 ani troch\u0119. Ma\u0142o tego: angielskiego, kt\u00f3ry jest o wiele \u0142atwiejszy, te\u017c ani troch\u0119. Tamtejsze media pisz\u0105, \u017ce musi komunikowa\u0107 si\u0119 przez t\u0142umacza. Czy to nie jest wstyd? \u017be w \u015bwiecie, w kt\u00f3rym znajomo\u015b\u0107 przynajmniej jednego j\u0119zyka obcego powinna by\u0107 norm\u0105 por\u00f3wnywaln\u0105 do znajomo\u015bci w\u0142asnego j\u0119zyka, 25-letni facet nie jest w stanie – cytuj\u0105c Lecha Wa\u0142\u0119s\u0119 – ani be, ani me, ani kukuryku? Przecie\u017c Kurzawa urodzi\u0142 si\u0119 w 1993 roku. Zatem prosta matma: do szko\u0142y zacz\u0105\u0142 chodzi\u0107 oko\u0142o 2000, a wi\u0119c w momencie, w kt\u00f3rym w Polsce zacz\u0119to k\u0142a\u015b\u0107 szczeg\u00f3lny nacisk na nauczanie j\u0119zyk\u00f3w. I ten Kurzawa, maj\u0105c za sob\u0105 pewnie tysi\u0105ce godzin angielskiego w szkole, nie jest w stanie ani be, ani me, ani kukuryku? W takiej sytuacji Lech Wa\u0142\u0119sa by mu ani r\u0119ki, ani nogi nie poda\u0142.<\/p>\n
Pisz\u0105c ju\u017c jednak na powa\u017cnie, to je\u015bli jako\u015b mieliby\u015bmy skonkretyzowa\u0107 definicj\u0119 dzisiejszego analfabetyzmu, to powiedzia\u0142bym, \u017ce jest to przede wszystkim nieznajomo\u015b\u0107 ani jednego j\u0119zyka obcego. Nie nale\u017c\u0119 do grona os\u00f3b, kt\u00f3re b\u0119d\u0105 zachwyca\u0107 si\u0119 tym, \u017ce m\u0142ody facet jedzie za granic\u0119 i potrafi si\u0119 komunikowa\u0107. Rok temu w Polsce powstawa\u0142y peany na cze\u015b\u0107 Jana Bednarka, kt\u00f3ry poszed\u0142 do Southampton i od razu udzieli\u0142 kilku wywiad\u00f3w po angielsku. No niebywa\u0142e, 21-letni w\u00f3wczas ch\u0142opak by\u0142 w stanie powiedzie\u0107 kilka zda\u0144: \u017ce mu si\u0119 podoba, \u017ce si\u0119 cieszy, \u017ce chce si\u0119 rozwija\u0107, \u017ce klub ma fantastyczny stadion i kibic\u00f3w. Normalnie si\u00f3dmy cud \u015bwiata, poliglota niemal jak Jan Pawe\u0142 II.<\/p>\n
Rafa\u0142 Kurzawa ma teraz ogromny problem. S\u0105 tylko dwa sposoby, by go rozwi\u0105za\u0107: nauczy\u0107 si\u0119 francuskiego lub chocia\u017c angielskiego albo wraca\u0107 do Polski. Innego scenariusza nie widz\u0119. Nie ma cud\u00f3w – poka\u017ccie mi polskiego pi\u0142karza, kt\u00f3ry zrobi\u0142 karier\u0119 bez j\u0119zyka. No w\u0142a\u015bnie.<\/p>\n
Timothy Garton Ash w swojej ksi\u0105\u017cce Wolne s\u0142owo pisze, \u017ce doros\u0142y cz\u0142owiek ma zas\u00f3b oko\u0142o 60 tysi\u0119cy s\u0142\u00f3w. Nikt jednak nie oczekuje od Kurzawy, \u017ce a\u017c tylu si\u0119 nauczy. Dla swobodnej komunikacji, u\u0142atwiaj\u0105cej \u017cycie i pozwalaj\u0105cej skupia\u0107 si\u0119 na pi\u0142ce, starczy 500-1000 s\u0142\u00f3w. My\u015bl\u0119, \u017ce tyle jest si\u0119 w stanie Kurzawa nauczy\u0107. M\u00f3wi\u0119 to zupe\u0142nie serio, nie ma w tym stwierdzeniu ani troch\u0119 ironii. Bo je\u015bli – znowu powo\u0142am si\u0119 na profesora Asha i jego ksi\u0105\u017ck\u0119, kt\u00f3r\u0105 swoj\u0105 drog\u0105 polecam – bonobo Kanzi potrafi\u0142 nauczy\u0107 si\u0119 500 wyraz\u00f3w, to i Kurzawa si\u0119 nauczy. O ile w dzisiejszych czasach brak znajomo\u015bci j\u0119zyka obcego to dla mnie przejaw analfabetyzmu, o tyle wierz\u0119, \u017ce owy przejaw nie jest tak obezw\u0142adniaj\u0105cy, by Kurzawa mia\u0142 by\u0107 gorszy od ma\u0142py. Chyba \u017ce zwyci\u0119\u017cy lenistwo i oportunizm. Czego mu nie \u017cycz\u0119, bo pi\u0142karsko mo\u017ce si\u0119 obroni\u0107. Ale j\u0119zyk jest do tego niezb\u0119dny.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Wszyscy w teorii doskonale wiemy, czym jest analfabetyzm. \u017beby rozwia\u0107 jednak w\u0105tpliwo\u015bci, pos\u0142u\u017c\u0119 si\u0119 definicj\u0105 s\u0142ownikow\u0105. Zawiera ona dwa wyja\u015bnienia. Pierwsze brzmi: jest to brak umiej\u0119tno\u015bci czytania i pisania u doros\u0142ych os\u00f3b. Cho\u0107 dzi\u015b Polski to nie dotyczy, z problemem analfabetyzmu si\u0119 mierzyli\u015bmy. Przed drug\u0105 wojn\u0105 \u015bwiatow\u0105 we wschodnich wojew\u00f3dztwach ponad 40% tamtejszej ludno\u015bci nie […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":149,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[249,250,246,248,243,247,244,245],"class_list":["post-148","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uncategorized","tag-amiens","tag-donald-trump","tag-jan-bednarek","tag-jan-pawel-ii","tag-rafal-kurzawa","tag-southampton","tag-timothy-garton-ash","tag-wolne-slowo"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mateuszryczek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/148"}],"collection":[{"href":"https:\/\/mateuszryczek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mateuszryczek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mateuszryczek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mateuszryczek.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=148"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/mateuszryczek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/148\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":150,"href":"https:\/\/mateuszryczek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/148\/revisions\/150"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mateuszryczek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/149"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mateuszryczek.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=148"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mateuszryczek.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=148"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mateuszryczek.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=148"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}